تبليغاتX
دفترچه ی نجوم - خواهر خوانده چهارم به فضا رفت

خواهر خوانده چهارم به فضا رفت

مثل اينکه ناسا نمي تواند پروژه هاي علمي خود را به خاطر امنيت پرواز آنها به تعويق بيندازد و باز هم مديران ارشد آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، بعداز ظهر 8 ژوئن، 18 خرداد ماه جاري را براي پرتاب شاتل فضايي آتلانتيس انتخاب كردند.

به اين ترتيب، اگر اتفاق غير منتظره‌اي در ساعت‌هاي پاياني رخ ندهد، هم اكنون كه شما در حال خواندن اين مطلب هستيد، فرمانده ريك استوركو (سرگرد نيروي تفنگداران زميني) و کمک او لي آرکامبات (سرگرد نيروي هوايي) و پنج خدمه همراه وي در ماموريت STS-117 راهي ايستگاه فضايي بين المللي هستند.

ايستگاه فضايي بين المللي در مدار 330×341 کيلومتر (رقم بزرگ بيشترين فاصله از زمين و رقم کوچک، کمترين فاصله است) قرار دارد و آتلانتيس قاعدتاً پس از گذراندن مسيري بيش از 330 کيلومتري به ديدار اين ايستگاه مي رود.

در اين ماموريت 11 روزه كه شامل سه راهپيمايي فضايي خواهد بود، خدمه بر روي نصب يك واحد 17 تني بر روي ستون شاه تير مانند و همچنين به كارگيري مجموعه‌اي از صفحات خورشيدي كار خواهند كرد. اين ماموريت ظرفيت قدرتي ايستگاه فضايي را در آماده سازي براي رسيدن الگوهاي علمي جديد از آژانس هاي فضايي اروپا و ژاپن افزايش خواهد داد.

با اين اوصاف اما هنوز پرتاب شاتل‌ها با همان سيستم هاي قبلي، منتقدان بسياري دارد. ناسا هم براي خاموش کردن صداي منتقدين اعلام کرده است که سال 2010، سال بازنشستگي شاتل‌ها خواهد بود. به همين دليل در 3 سال اخير ناسا به دنبال بهترين راه حل حمل و نقل فضايي مي گردد، زيرا بايد جوابگوي همه اتفاقاتي باشد که تاکنون براي فضانوردان چلنجر و کلمبيا افتاد.

ساخت اولين شاتل

5 ژانويه 1979 اولين برنامه اس تي اس يا همان سيستم حمل و نقل فضايي به صورت رسمي توسط ناسا اعلام شد. اين پروژه در واقع ارسال يک فضاپيماي سرنشين‌دار با قابليت بازگشت دوباره به زمين بود که به کمک بوسترها (کمک رانش) به فضا پرتاب مي‌شد.

ارسال اين راکت ها همانگونه که بارها ديده ايد به صورت عمودي است، اما فرود آن مانند يک هواپيماي مسافربري انجام مي‌شود، با اين تفاوت که باند فرود شاتل‌ها بسيار طولاني‌تر از هواپيماها است.

کار روي اولين شاتل با نام مدارگرد 101 در اواسط سال 1974 به موسسه بين المللي راکول سپرده شد. موسسه نيوکول نيز به عنوان مسئول تهيه راکت هاي بوستر انتخاب شد و امتياز ساخت تانک خارجي به شرکت مارتين ماريتا واگذار شد.

اولين شاتل، اينترپرايز نامگذاري شد و فقط به صورت آزمايشي در جو زمين به پرواز در آمد. توجه بيشتر در آزمايش اينترپرايز، نحوه فرود آن بود.

ناوگان کشتي هاي فضايي ناسا

اينترپرايز به علاوه 5 خواهرخوانده ديگرش ناوگان کشتي هاي فضايي آمريکا را تشکيل مي دهند.از  اين خواهرها، يكي چلنجر (challenger) بود که در سال 1982 ساخته شد ولي چهار سال بعد به صورت فاجعه آميزي (در حالي که پرتاب آن به صورت مستقيم در سراسر دنيا پخش مي شد، در مقابل انظار ميليون ها بيننده چند ثانيه پس از پرتاب منفجر شد.) از بين رفت، سپس ديسکاوري (Discovery) در سال 1983، آتلانتيس (Atlantis) در سال 1985 و اينديور (Endeavour) که جايگزين ديسکاوري بود و در سال 1991 ساخته شد و محبوب ترين شاتل آمريکا که کلمبيا نام داشت.

کلمبيا، محبوب‌ترين شاتل آمريکا

در تاريخ 25 مارس 1979 مراحل ساخت کلمبيا به پايان رسيد و به مرکز فضايي جان اف کندي منتقل شد تا اولين پروازش را انجام دهد. اما اين پرواز کلمبيا بدون تلفات نبود. در انجام آزمايش‌هاي زميني سه کارگر کشته و 5 نفر زخمي شدند، ولي پس از اين واقعه، شاتل کلمبيا بدون مشکل تمامي مأموريت‌هاي خود را با افتخار به پايان رساند و هميشه يکي از اولين‌ها را به خود اختصاص داده است.

در سال 1983 کلمبيا اولين ماموريت شش نفره اش را انجام داد که در آن اولين فضانورد غير آمريکايي هم وجود داشت و او کسي نبود جز اولف مربولد که اولين آلماني، اولين اروپايي و در کل اولين غير آمريکايي بود که به فضا مي رفت.

در 12 ژانويه 1086 کلمبيا اولين اسپانيولي تاريخ را به فضا برد. کلمبيا در سال 1998 نيز اولين بود. در اين سال ناسا اولين فرمانده زن تاريخ فضانوردي آمريکا را اعلام کرد. اين خانم موفق ايلين کالين نام داشت.

کلمبيا هميشه اولين بودن را تجربه کرده بود، اما يک بار براي هميشه دوم شد و از خواهر کوچکتر خود چلنجر عقب ماند و آن نابودي کلمبيا بود.

کلمبيا هم مانند چلنجر به شيوه دلخراشي نابود شد و اين نابودي چنان ضربه سختي به صنايع فضايي آمريکا زد که از سوي دولت اعلام شد: تحقيقات فضايي که در آن ها انسان ها به فضا فرستاده مي شوند تا چند سال متوقف مي شوند.

شاتل کلمبيا پس از انجام يک ماموريت 16 روزه در اولين روز ماه فوريه به زمين بازگشت. حدوداً ساعت 9 صبح بود که ناسا تماس راديويي با شاتل کلمبيا را از دست داد.

دقيقاً دقايقي قبل از زمان تخمين زده شده فرود آن در پايگاه فضايي کندي در فلوريدا، به ناگاه دستگاه هاي فيلمبرداري خودکار آمريکا شاتل را در حال تکه تکه شدن بر فراز تگزاس در ارتفاع تقريبي 63 کيلومتري و سرعت 20 هزار کيلومتر بر ساعت به آمريکاييان نشان دادند.

کلمبيا با تلفات شروع به کار کرد، هميشه پيشتاز بود و با تلفات کار خود را به پايان رساند.

دانشمندان در برابر منتقدان

چهار پرواز اول شاتل ها از آوريل 1981 تا جولاي 4891 انجام شد. البته تمام اين پروازها توسط شاتل کلمبيا به صورت آزمايشي برگزار شد. تا سال 1986 شاتل ها فقط 24 پرواز انجام دادند.

چون شاتل ها بسيار پيچيده بودند، آماده سازي آن ها براي پرواز بعدي بسيار مشکل و وقت‌گير بود. از سوي ديگر هرگونه احتمال بروز مشکلي که امنيت شاتل ها را تهديد مي کرد، پرتاب شاتل ها را چند ماه به تعويق مي انداخت.

با وجود تمام اين مسائل و انتقادات بسيار جدي که به برنامه شاتل ها مي شد، اين برنامه فرصت بسيار خوبي براي دانشمندان به شمار مي رفت.

در واقع مشکل اينجا بود که برنامه شاتل ها پيش از آنکه توجه خود را به امنيت پرواز فضانوردان معطوف کند، تبديل به محلي براي آزمايش فناوري پيشرفته مهندسان و دانشمندان فضايي شده بود. البته ناسا هرگز اين نظريه را نپذيرفته است.

انفجار شاتل هاي چلنجر و کلمبيا باعث شد تا پرواز شاتل هاي ديگر تا سال 2005 به تعويق بيفتد. مشکلي که انفجار کلمبيا را باعث شد، ايراد فني در تانک سوخت خارجي آن بود.

ناسا پس از اين وقايع در سال پيش براي پرتاب ديسکاوري، تمهيدات فوق العاده سخت امنيتي را رعايت کرد و از کوچکترين جزئيات هم نمي گذشت. با توجه به اين سخت گيري ها پرواز ديسکاوري با موفقيت انجام شد و هم اکنون ناسا به آينده پروژه هاي سرنشين‌دار فضايي فکر مي‌کند.

البته طبق برنامه هاي از پيش اعلام شده شاتل ها تا سال 2010 از رده خارج خواهند شد و ناسا از هم اکنون با چالشي جدي مواجه است. ولي در کل ناسا از مسابقه تحقيقات فضايي عقب نمي‌ماند و به هيچ قيمتي حاضر به از دست دادن زمان نيست و براي نيل به اهدافش باز هم آتلانتيس را همراه يک گروه شش نفره به فضا مي فرستد. 

!! نوشته شده توسط تینا تیماج چی | 17:7 | شنبه 1386/03/19